De Nederlandse koopwoningmarkt blijkt aanzienlijk verder verduurzaamd dan de officiële energielabels suggereren. Door verouderde labels wordt de werkelijke energieprestatie van woningen structureel onderschat.
Volgens de NVM/brainbay-special Duurzaam Wonen ligt de gemiddelde EP2-waarde van koopwoningen inmiddels op het niveau van energielabel B. Officiële registratie geeft echter vaak een lager label weer, omdat veel eigenaren hun woning hebben verduurzaamd zonder een nieuw energielabel aan te vragen. Eerder trok Vereniging Eigen Huis (VEH) al aan de bel over onduidelijkheid over de bewijsvoering voor de labels, waardoor huiseigenaren soms een slechter energielabel krijgen dan waar zij recht op hebben.
Energielabels lopen achter op realiteit
Uit de analyses blijkt dat slechts 16% van de koopwoningen over een actueel NTA 8800-label beschikt. De meeste geregistreerde labels zijn gebaseerd op oudere metingen, waardoor de verduurzaming van woningen in officiële statistieken achterblijft. Modelmatige correcties laten zien dat de woningvoorraad in werkelijkheid energiezuiniger is dan het geregistreerde gemiddelde van label C. Hierdoor ontstaat een structurele onderschatting van de werkelijke duurzaamheidsstatus van koopwoningen.
Verschillen tussen huishoudens
De studie laat zien dat vooral senioren en huishoudens met lagere inkomens minder ver zijn met verduurzaming. Zij zetten de afgelopen jaren minder stappen om hun woning energiezuiniger te maken. Tegelijkertijd neemt de waardegroei van energiezuinige woningen snel toe, wat de kloof tussen duurzame en minder duurzame woningen vergroot. Ondersteuning voor kwetsbare groepen is volgens de NVM essentieel om deze verschillen niet verder te laten oplopen.
Tussenwoningen scoren het best
Tussenwoningen blijken gemiddeld de meest energiezuinige koopwoningen te zijn, met een EP2-waarde van 153 die overeenkomt met energielabel A. Vrijstaande woningen scoren het minst, vooral door hun grotere oppervlak en warmtevraag. Regionale verschillen blijven groot, waarbij vooral jongere woningvoorraden gunstig presteren. Flevoland is koploper dankzij een relatief nieuw en efficiënt woningbestand.
Duurzaamste gemeenten
In de top tien van meest duurzame gemeenten staan onder meer Almere, Houten en Zeewolde, waar de gemiddelde EP2-waarden tussen 117 en 130 liggen. Deze gemeenten kenmerken zich door moderne woningvoorraden en relatief veel tussenwoningen. Dat zijn factoren die aantoonbaar bijdragen aan lagere energieprestatiewaarden. Ook plaatsen als Barendrecht, Lelystad en Lansingerland scoren hoog in de ranglijst.
Grote waardepremie voor energielabel A
De invloed van energieprestaties op de woningwaarde is de afgelopen jaren sterk toegenomen. Woningen met energielabel A waren begin 2021 gemiddeld 6% duurder dan vergelijkbare woningen met label G. Dit verschil is inmiddels opgelopen tot ruim 17%. Kopers letten steeds meer op de gecombineerde maandlasten van hypotheek en energie, waardoor energiezuinige woningen aanzienlijk aantrekkelijker zijn. De prijsverschillen blijven hoog, ook nu de energieprijzen zijn gestabiliseerd.
Verduurzaming betaalt zichzelf terug
Uit onderzoek onder 30.000 transacties blijkt dat 90% van de huiseigenaren hun investeringen in verduurzaming volledig terugverdient door een hogere woningwaarde. Vooral isolatiemaatregelen renderen goed, met een gemiddelde terugverdienfactor van 2,2. Ook combinaties met zonnepanelen of warmtepompen zorgen vrijwel altijd voor financieel voordeel. Energieprestaties worden daardoor steeds bepalender in de marktwaarde van koopwoningen.
Doorstroming als motor voor verduurzaming
Verhuizingen spelen een belangrijke rol in de verduurzaming van de woningvoorraad. Seniorenkopers kiezen bij een verhuizing in 70% van de gevallen voor een woning met label A of hoger. Daardoor komen vaak oudere, minder energiezuinige woningen beschikbaar voor nieuwe eigenaren die deze vervolgens verduurzamen. Een betere doorstroming kan zo een belangrijke bijdrage leveren aan de verdere verduurzaming van de Nederlandse koopwoningmarkt.
Bron: Woningvoorraad energiezuiniger dan labels aangeven | Vastgoedactueel
Bekijk het gehele artikel